Chargeback - Harcama İtirazı - Ters ibraz

Günümüzde çoğu kişi alışverişlerini kredi kartı ile yapmakta ve kartlar ile yapılan işlem tutarı artmaktadır. İnternetin yaygınlaşmaya başlaması ve sanal alışveriş sitelerinin sayısındaki artışla birlikte sanal ortamlarda bu kartların kullanımı artmıştır. Doğal olarak paranın döndüğü her yerde olduğu gibi bu sanal ortamlarda da dolandırıcılık yapılmaktadır. Kopyalanan kredi kartları ile sizden habersiz yapılan alışverişler, alışveriş sonrası malın gönderilmemesi, ayıplı mal gönderilmesi, yapılan ödeme karşılığında hizmetin verilmemesi vs. gibi şikâyetler her geçen gün artmaktadır.


Uluslararası kartlı ödeme sistemleri kurallarına göre, kredi kart sahipleri kendi kartlarıyla yapılan işlemlere itiraz etme hakkına sahiptirler. Bu itiraz, kart sahibi banka tarafından işyeri bankasına iletilir, gerekli incelemeler yapılır. Belgelerin yetersiz olması durumunda, işlem tutarı işyeri bankası tarafından ilgili işyerinden tahsil edilir ve kart sahibi bankaya aktarılır. Bu işleme “chargeback” veya “ters ibraz” adı verilir. Bankalar chargeback konusunda kart kuruluşlarının kurallarına bağlıdırlar ve bu kuruluşların geçerli olduğu her yerde harcama itiraz (chargeback) mekanizması aynı şekilde işler.
Kredi kartı sahipleri yapmadıklarını düşündükleri kart işlemlerde, kartının bağlı olduğu bankanın chargeback birimi ile iletişime geçer. Bunun için avukat tutmaya gerek yoktur. Müşteriler bireysel olarak başvurabilirler. İnceleme sürecini başlatabilmek için, tarih, tutar ve firma bilgilerini içeren imzalı dilekçenin bankaya ulaştırılması gerekmektedir. Genellikle dilekçeler faks ulaştırılır. İşlemin yapıldığı tarihten 120 gün sonraya kadar itiraz edilebilir.
Chargeback prosedürü aşağıdaki gibidir:
Kart sahibi kredi kart bankasına itirazını iletir.
Kart sahibi banka bu itirazı işyeri bankasına yönlendirir.
İşyeri bankası ilgili itirazı işyerine sunar ve işlem ile ilgili belgeleri talep eder.
İşyeri ilgili belgeleri 10 gün içerisinde bankaya iletir.
Eğer işyerine tanınan süre dahilinde hiç belge iletilmediyse veya gönderilen belgeler yeterli görülmezse, itiraz edilen tutar işyeri hesabından çekilir ve kart sahibi bankaya iade edilir.
Gelen belgeler yeterli görülürse kart sahibi bankaya iletilirler ve itiraz reddedilir. İşyeri ilgili tutarı iade etmek zorunda kalmaz.
İşyerinin bankalarından ulaştırılan chargeback mesajında belirtilen sürelerde, gerekli belgeleri chargeback departmanına ulaştırması gerekmektedir. Chargeback durumunda itirazın sebebine göre farklı belgeler talep edilebilir. Genel olarak en sık rastlanan itiraz sebebi söz konusu işlemin kart sahibinin rızası dışında yapıldığıdır. Bu durumda mal ve/veya hizmetin kart sahibi tarafından teslim alındığını yasal olarak ispatlayan bir belge gerekmektedir. En iyi örnek lojistik firma tarafından imzalatılan teslimat belgesidir. Söz konusu belge, kart sahibinin “ıslak imzasını” taşıdığından bankalar tarafından yeterli görülür. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli ayrıntı, bu imzanın gerçek kart sahibine ait olmasıdır: Kart sahibinden başka birisinin imzaladığı bir kargo teslimat belgesi hiçbir işe yaramayacaktır.
İşyerlerinin chargeback riskini sıfırlamaları mümkün değildir. Ancak bu riski makul seviyelere düşürmek için bazı önlemler alınabilir. Visa ve Mastercard’ın Elektronik Ticaret için geliştirdiği 3D Secure altyapısı kullanılmalıdır. Ayrıca işletmeler ortalamanın çok üstündeki sıklıkta ya da tutardaki işlemler incelenmelidir.

http://www.isbank.com.tr/TR/bireysel/kartlar/genel-bilgi/onemli-uyarilar/Documents/Harcama_itiraz_Formu2014.pdf

http://assets.garanti.com.tr/assets/pdf/tr/diger/garanti_kk_harcama_nakitavans_itiraz.pdf

http://www.halkbank.com.tr/images/archive2008/misc/adk/form/harcama_itirazi_formu_yeni.pdf

http://www.akbank.com/doc/Harcama_itirazi.doc

http://www.hsbc.com.tr/tr/bireysel/sss/itiraz_formu.pdf

http://www.finansbank.com.tr/pdf/harcama_itiraz_formu.pdf

http://www.ziraat.com.tr/tr/diger/SikcaSorulanSorular/Pages/kredi-kartı.aspx

http://www.yapikredi.com.tr/sinirsiz-bankacilik/internet/kart-islemlerim.aspx